Pankreas kanseri bulundu mu duyduğunuzda ya da aldığınızda, ilk anlarda bunu sindirmek çok zor. Bu tanı, hem hastalar hem de yakınları için ağır bir yük. Ama pankreas kanseri bulundu haberinin ardından ne yapılması gerektiğini bilmek, süreci hem tıbbi hem de psikolojik açıdan daha yönetilebilir hale getiriyor.
Pankreas Kanseri Neden Geç Teşhis Ediliyor?
Pankreas kanseri, erken evrelerde neredeyse hiç belirti vermiyor. Sarılık, sırt ağrısı, iştahsızlık ve açıklanamayan kilo kaybı gibi belirtiler genellikle tümör belirli bir büyüklüğe ulaştığında ortaya çıkıyor. Bu yüzden vakaların büyük çoğunluğu ileri evrede yakalanıyor.
Pankreas Kanseri Bulundu: İlk Adımlar
Pankreas kanseri bulundu haberinin hemen ardından yapılması gerekenler:
- Tanıyı doğrulayın: Görüntüleme ve patoloji raporlarını ikinci bir uzman görüşüne sunun. Yanlış ya da eksik tanı, tedavi sürecini baştan raydan çıkarabilir.
- Evreleme yapıldı mı?: Tümörün hangi evrede olduğu, lokal mi yoksa yayılmış mı olduğu, tedavi planını tamamen belirliyor.
- Cerrahi mümkün mü?: Pankreas kanserinde en iyi sonuç cerrahi rezeksiyonla elde ediliyor. Whipple ameliyatı ya da distal pankreatektomi; ama bunlar ancak tümör rezeke edilebilir durumdaysa uygulanabiliyor.
- Uzman merkeze gidin: Bu operasyonları yüksek hacimde yapan hepatopankreatobiliyer merkezlerde hayatta kalım oranları belirgin biçimde daha iyi.
Rezeke Edilemeyen Vakalarda Ne Olur?
Pankreas kanseri bulundu ve cerrahi mümkün değilse, bu tedavinin biteceği anlamına gelmiyor. Kemoterapi, radyoterapi ve bunların kombinasyonları hem tümörü küçültmek hem de hastanın yaşam kalitesini korumak amacıyla uygulanıyor.
- FOLFIRINOX ve gemcitabin + nab-paklitaksel: En sık kullanılan kemoterapi rejimleri arasında.
- Down-staging: Bazı vakalarda başlangıçta rezeke edilemeyen tümörler, kemoterapi sonrası cerrahi için uygun hale geliyor.
Genetik Test Önemli mi?
Pankreas kanseri bulundu haberi geldiğinde genetik test önerilmeli. BRCA1, BRCA2, PALB2 ve MLH1 gibi mutasyonlar hem tedavi kararını hem de aile bireylerinin taranması gerekip gerekmediğini etkiliyor. Özellikle BRCA mutasyonu taşıyan hastalarda PARP inhibitörleri gibi hedefe yönelik tedaviler seçenek haline geliyor.
Psikolojik Destek ve Yaşam Kalitesi
Pankreas kanseri bulundu haberinin ardından psikolojik destek almak, hem hasta hem de aile için hayati önem taşıyor. Palyatif bakım ekibi bu süreçte ağrı yönetimi, beslenme desteği ve psikolojik eşlik konularında etkin rol üstleniyor.
Ağrı yönetimi bu kanserde özellikle önemli. Celyak sinir bloğu gibi girişimsel yöntemler, ilaç tedavisine yeterince yanıt vermeyen hastalarda ağrıyı büyük ölçüde kontrol altına alabiliyor.
Beslenme Yönetimi
Pankreas kanseri pankreas fonksiyonlarını bozduğundan sindirim ve kan şekeri dengesi etkileniyor. Ekzokrin yetmezlik gelişmişse pankreas enzimi takviyesi şart. Diyabet de gelişmişse insülin tedavisi gündeme girebiliyor. Diyetisyen desteği, tedavi süresince hem beslenme hem de enerji dengesini korumada belirleyici rol oynuyor.
Doç. Dr. İsmail Sert | İzmir Pankreas Kanseri Doktoru & Genel Cerrahi Uzmanı
Doç. Dr. İsmail Sert, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunudur ve Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde Genel Cerrahi uzmanlık eğitimini tamamlamıştır. Eğitim sürecinde İsviçre Cenevre Üniversitesi Hastanesi ve Malatya Karaciğer Nakli Enstitüsü’nde pankreas, karaciğer ve böbrek nakli üzerine ileri düzey cerrahi eğitimler almıştır. Türkiye’de karaciğer nakli ve pankreas cerrahisinin gelişimine katkı sağlayan öncü isimler arasında yer almaktadır.
Uzmanlık alanları arasında pankreas cerrahisi, Whipple ameliyatı, karaciğer ve safra yolları cerrahisi, minimal invaziv laparoskopik ve robotik cerrahi teknikleri yer almaktadır. Onkolojik cerrahi prensipleriyle pankreas ve karaciğer tümörlerinin tedavisinde yüksek başarı oranlarına sahiptir. 2018’de Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde Karaciğer Nakli Programı’nı kurarak ülkemizdeki transplant cerrahisine önemli katkılarda bulunmuştur.
Uluslararası indeksli dergilerde 40’tan fazla yayını bulunan Doç. Dr. Sert, World Journal of Transplantation dergisinde editörlük yapmaktadır. Üyesi olduğu ESOT, ESSO, IASGO, IPITA gibi prestijli kuruluşlarla akademik çalışmalarını sürdürmekte, günümüzde İzmir’deki özel kliniğinde hastalarına modern, güvenli ve kanıta dayalı cerrahi çözümler sunmaktadır.
