Pankreas kanseri hastalarının beslenmesi, sindirim sistemi üzerindeki baskı ve kilo kaybı nedeniyle özel planlama gerektirir. Amaç yeterli kalori ve protein alımını sağlamaktır.
Yağlı yiyeceklerden kaçınılmalı, küçük ve sık öğünlerle beslenilmelidir. Az yağlı, kolay sindirilen gıdalar tercih edilmelidir.
Pankreas enzim yetmezliği geliştiyse enzim takviyesi gerekebilir. Bu, gıdalardan yeterli besin emilimini sağlamak açısından önemlidir.
Tat kaybı, iştahsızlık veya bulantı varsa, hastanın tolere edebileceği gıdalar öncelik kazanır. Beslenme uzmanı desteği yararlıdır.
Pankreas kanseri olanlar için ne yemeleri gerektiğine dair bazı genel öneriler aşağıdadır:
- Kayıtlı bir diyetisyene veya beslenme uzmanına danışın: Özel ihtiyaçlarınızı karşılayan özel bir beslenme planı geliştirmede size yardımcı olabilecek bir profesyonelle çalışmak çok önemlidir. Ayrıca, sahip olabileceğiniz sindirim problemleriyle nasıl başa çıkacağınız konusunda tavsiyelerde bulunabilirler.
- Dengeli bir diyet yiyin: Tahıllar, süt ürünleri, meyveler ve sebzeler gibi tüm besin gruplarından çeşitli yiyeceklerden oluşan bir diyet hedefleyin. Genel sağlığınızı desteklemek için ihtiyacınız olan besinleri aldığınızdan emin olmak için bunu yapabilirsiniz.
- Takviyeleri göz önünde bulundurun: Özel ihtiyaçlarınıza bağlı olarak, beslenme ihtiyaçlarınızı karşılamanıza yardımcı olması için takviye almaktan faydalanabilirsiniz. Örneğin, kilo veriyorsanız veya yiyeceklerden yeterli besin almakta zorlanıyorsanız, daha fazla protein veya diğer besinleri almanız gerekebilir.
- Daha küçük, daha sık yemek yiyin: Sindirim sorunlarınız varsa, daha az, daha küçük öğünleri daha sık yemek, aynı anda üç büyük öğün yemek yemekten daha kolay olabilir. Bu tokluk ve rahatsızlık duygularını azaltabilir.
- Sindirimi kolay yiyecekleri seçin: Lif veya yağ oranı yüksek olanlar gibi bazı yiyecekleri sindirmek daha zor olabilir. Yumuşak, pişmiş sebzeler, et suyu bazlı çorbalar ve uygun şekilde pişirilmiş tahıllar gibi sindirim sorunlarınız varsa sindirimi daha kolay olan yiyecekleri seçin.
- Semptomları tetikleyen yiyeceklerden kaçının: Farklı yiyeceklerin sizi nasıl hissettirdiğine dikkat edin ve yedikten sonra sizi rahatsız veya şişkin hissettiren herhangi bir şeyden uzak durun.
- Bol su tüketin: Susuz kalmayı önlemek ve genel sağlığınızı korumak için bol miktarda sıvı, özellikle su tüketmek önemlidir. Sindirim sorunlarınız varsa, gün boyunca çok miktarda sıvı içmek yerine az miktarda sıvı içmek faydalı olabilir.
- Sağlıklı bir kiloyu koruyun: Pankreas kanseri olanlar için sağlıklı bir kiloyu korumak zor olabilir çünkü durum ve tedavisi kilo kaybına neden olabilir. Ancak sağlıklı bir kiloyu korumak genel sağlık için çok önemlidir ve kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlayabilir. Sağlık ekibiniz, kilonuzu korumakta güçlük çekiyorsanız, daha yüksek kalorili yiyecekler tüketerek veya takviyeler alarak kalori alımınızı artırmanızı önerebilir.
- Kan şekeri düzeylerini yönetin: Pankreas kanseriniz varsa ve kilo veriyorsanız (hipoglisemi) düşük kan şekeri yaşama olasılığınız daha yüksek olabilir. Halsizlik, titreme veya baş dönmesi gibi belirtiler yaşarsanız, kan şekeri seviyenizi kontrol etmeniz ve sağlık ekibinizle konuşmanız çok önemlidir. Stabil kan şekeri seviyelerini korumaya yardımcı olmak için hem protein hem de karbonhidrat içeren daha sık, daha küçük öğünler veya atıştırmalıklar tüketmenizi tavsiye edebilirler.
- Alkolden kaçının: Alkol, besinlerin özümsenmesini engelleyebilir ve sindirim sorunlarını şiddetlendirebilir. Pankreas kanseri olan kişilere tipik olarak alkolden kaçınmaları veya ölçülü olarak tüketmeleri önerilir.
Bu genel tavsiyelere bağlı kalmanın yanı sıra, özel gereksinimlerinize ve olası diyet kısıtlamalarına veya sorunlarına aşina oldukları için sağlık ekibinizin talimatını yerine getirmek çok önemlidir. Kayıtlı bir diyetisyen veya beslenme uzmanıyla çalışmak, genel sağlığınızı desteklemek için ihtiyaç duyduğunuz besinleri aldığınızdan emin olmanıza yardımcı olabilir. Doğru beslenme, pankreas kanseri tedavisinin çok önemli bir bileşenidir.
Kaynakça: ERMAYA, M., & DEMİR, H. (2019). Pankreas Kanserinin Beslenme ile İlişkisi. Tıp ve Sağlık Bilimleri, 45.
Doç. Dr. İsmail Sert, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunudur ve Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde Genel Cerrahi uzmanlık eğitimini tamamlamıştır. Eğitim sürecinde İsviçre Cenevre Üniversitesi Hastanesi ve Malatya Karaciğer Nakli Enstitüsü’nde pankreas, karaciğer ve böbrek nakli üzerine ileri düzey cerrahi eğitimler almıştır. Türkiye’de karaciğer nakli ve pankreas cerrahisinin gelişimine katkı sağlayan öncü isimler arasında yer almaktadır.
Uzmanlık alanları arasında pankreas cerrahisi, Whipple ameliyatı, karaciğer ve safra yolları cerrahisi, minimal invaziv laparoskopik ve robotik cerrahi teknikleri yer almaktadır. Onkolojik cerrahi prensipleriyle pankreas ve karaciğer tümörlerinin tedavisinde yüksek başarı oranlarına sahiptir. 2018’de Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde Karaciğer Nakli Programı’nı kurarak ülkemizdeki transplant cerrahisine önemli katkılarda bulunmuştur.
Uluslararası indeksli dergilerde 40’tan fazla yayını bulunan Doç. Dr. Sert, World Journal of Transplantation dergisinde editörlük yapmaktadır. Üyesi olduğu ESOT, ESSO, IASGO, IPITA gibi prestijli kuruluşlarla akademik çalışmalarını sürdürmekte, günümüzde İzmir’deki özel kliniğinde hastalarına modern, güvenli ve kanıta dayalı cerrahi çözümler sunmaktadır.
